नेपाललाई सस्तो आउटसोर्सिङ गन्तव्यबाट प्रविधि नवप्रवर्तनको केन्द्र बनाउनुपर्ने युजेश मलेकुको जोड
५ मार्ग, २०८३
- आइपास टेक्नोलोजीका सह-संस्थापक तथा सीईओसमेत रहेका मलेकुले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) र प्रविधिमा भइरहेको तीव्र विकासले सफ्टवेयर निर्माण, व्यवसाय सञ्चालन र विश्व बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्ने तौरतरिकामा व्यापक परिवर्तन ल्याएको बताए।
काठमाडौं: नेपालले सूचना प्रविधि (आईटी) क्षेत्रलाई कम लागतको आउटसोर्सिङ गन्तव्यका रूपमा मात्र सीमित नराखी प्रविधि नवप्रवर्तन र अन्तर्राष्ट्रिय सेवा साझेदारका रूपमा विकास गर्नुपर्नेमा टेक उद्यमी युजेश मलेकुले जोड दिएका छन्।
बिन्दु पोस्टले शुक्रबार आयोजना गरेको नीति संवाद कार्यक्रममा ‘नेपालमा आईटी क्षेत्रको नवप्रवर्तन निर्माण र जोखिम न्यूनीकरण’ विषयमा धारणा राख्दै मलेकुले नेपालमा प्रतिभाशाली जनशक्ति, बढ्दो टेक कम्पनी र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सेवा निर्यातको सम्भावना रहे पनि त्यसलाई थप मूल्य सिर्जना गर्ने उद्योगमा रूपान्तरण गर्न आवश्यक रहेको बताए।
आइपास टेक्नोलोजीका सह-संस्थापक तथा सीईओसमेत रहेका मलेकुले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) र प्रविधिमा भइरहेको तीव्र विकासले सफ्टवेयर निर्माण, व्यवसाय सञ्चालन र विश्व बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्ने तौरतरिकामा व्यापक परिवर्तन ल्याएको बताए। नेपालमै बसेर विश्वभरका ग्राहकलाई सेवा दिन सकिने अवसर बढ्दै गएको उल्लेख गर्दै उनले अब नियमित कोडिङभन्दा समस्या समाधान, उत्पादनको डिजाइन, सुरक्षा, व्यावसायिक आवश्यकता पहिचान र आफ्नै बौद्धिक सम्पत्ति निर्माणमा ध्यान दिनुपर्ने बताए।
उनका अनुसार नेपालका टेक कम्पनीहरूले घण्टाका आधारमा सेवा बेच्ने परम्परागत मोडलबाट माथि उठेर व्यावसायिक नतिजा र आफ्नै उत्पादनमा आधारित व्यवसाय विकास गर्नुपर्छ। साना कम्पनीहरू छुट्टाछुट्टै सञ्चालन हुनुको सट्टा अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने बलियो प्रविधि इकोसिस्टम निर्माण गर्न पनि आवश्यक छ।
स्टार्टअप विकासका लागि सरकार सहयोगी बन्नुपर्नेमा जोड दिँदै मलेकुले साझा कार्यस्थल, भरपर्दो इन्टरनेट, विद्युत् सुविधा तथा प्रारम्भिक लगानी (सिड ग्रान्ट) उपलब्ध गराउने नीतिगत व्यवस्था आवश्यक रहेको बताए। नेपालमा नयाँ व्यवसाय सुरु गर्ने उद्यमीहरूले भाडा, कर, विद्युत्, इन्टरनेट र लगानीको अभावजस्ता चुनौती सामना गरिरहेको उल्लेख गर्दै सरकारले यस्ता अवरोध कम गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।
त्यस्तै, प्रविधिको तीव्र परिवर्तनअनुसार विश्वविद्यालयको पाठ्यक्रम पनि नियमित रूपमा परिमार्जन हुनुपर्ने उनले बताए। उद्योगका प्रतिनिधि, प्राविधिक विज्ञ र विश्वविद्यालयबीच सहकार्य गरी पाठ्यक्रम समीक्षा गर्ने तथा परियोजनामा आधारित व्यावहारिक शिक्षालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने उनको सुझाव थियो। शिक्षाको सफलता स्नातक उत्पादनको संख्याबाट मात्र नभई दक्ष जनशक्ति, उद्यमी, नयाँ उत्पादन र रोजगारी सिर्जना गर्ने क्षमताबाट मापन गरिनुपर्ने उनले बताए।
मलेकुले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले सफ्टवेयर कम्पनीको बौद्धिक सम्पत्ति, नियमित आम्दानी, अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता र सदस्यता आधारित आम्दानीलाई समेत आर्थिक सम्पत्तिका रूपमा बुझेर कर्जा तथा वित्तीय पहुँच प्रदान गर्नुपर्ने धारणा राखे। भौतिक सम्पत्ति नभएकै कारण टेक कम्पनीहरूले वित्तीय सुविधा प्राप्त गर्न कठिनाइ भोग्नु नहुने उनको भनाइ थियो।
नेपाल–भारत प्रविधि सहकार्यलाई अर्को महत्त्वपूर्ण अवसरका रूपमा प्रस्तुत गर्दै उनले नेपाली जनशक्ति र भारतको ठूलो प्रविधि बजार, लगानी, कर्पोरेट सम्बन्ध तथा अनुभवलाई जोडेर संयुक्त व्यवसाय, विश्वविद्यालय आदानप्रदान, अनुसन्धान र अन्तर्राष्ट्रिय बजार विस्तार गर्न सकिने बताए। नेपाल मूल्यमा मात्र प्रतिस्पर्धा गर्ने सेवा प्रदायक नभई भारतसँग सहकार्य गरेर मूल्य सिर्जना गर्ने साझेदार बन्नुपर्ने उनले उल्लेख गरे।
नेपालको आईटी क्षेत्रलाई दिगो रूपमा अघि बढाउन ग्राहक तथा बजार विविधीकरण, एआईमा आधारित विकास क्षमता, साइबर सुरक्षा, सुरक्षित सफ्टवेयर निर्माण र डिजिटल पूर्वाधारमा लगानी आवश्यक रहेको मलेकुको निष्कर्ष थियो। सरकार, विश्वविद्यालय, बैंक तथा निजी क्षेत्रबीच समन्वय र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारीले नेपाललाई विश्व प्रविधि बजारसँग जोड्दै प्रतिस्पर्धी आईटी उद्योग निर्माण गर्न सक्ने उनले बताए।
सहयोग गर्नुहोस्
निष्पक्ष, खोजमुलक तथा तथ्यमा आधारित पत्रकारिताको लागी हामीलाई सहयोग गर्न सक्नुहुनेछ। तपाइको सानो प्रयासले हाम्रो जवाफदेही पत्रकारितामा ठुलो सहयोग हुनसक्छ।
सहयोग गर्नुहोस्ताजा समाचार
धेरै पढिएको
विशेष
बालेन सरकारको ६ महिना: भारत, चीन र अमेरिकासँगको सम्बन्धमा ‘रिसेट’ कि अन्योल?
बालेन सरकारको छ महिनामा भारत, चीन र अमेरिकासँग प्रारम्भिक दूरीबाट व्यावहारिक संलग्नतातर्फ केही परिवर्तन देखिएको विश्लेषण कार्यक्रममा प्रस्तुत भयो। अबको चुनौती भनेको अन्तर्राष्ट्रिय दृश्यता र कूटनीतिक सम्पर्कलाई विद्युत् व्यापार, लगानी, प्रविधि, रोजगारी र आर्थिक अवसरमा कसरी रूपान्तरण गर्ने भन्ने देखिन्छ।