ट्रम्पले इरानमाथि पुनः आक्रमण गर्ने धम्कीबाट पछि हटेपछि तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल ९० डलरभन्दा तल

काठमाडौं: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि पुनः सैन्य आक्रमणको सम्भावना न्यून रहेको संकेत गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घटेर प्रतिब्यारेल ९० डलरभन्दा तल झरेको छ। गत अगस्टयता पहिलोपटक तेलको मूल्य यो स्तरमा आएको हो।

मंगलबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रमुख सूचक ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य एकैदिन ३.६ प्रतिशतसम्म घटेर प्रतिब्यारेल ८९.२१ डलर पुगेको थियो। पछि केही सुधार हुँदै ८९.५० डलर आसपास कारोबार भयो। अमेरिकी बेन्चमार्क वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्लूटीआई) को मूल्य पनि ३ प्रतिशत घटेर ८४.२० डलरमा झरेको छ।

ट्रम्पले अमेरिका र इरानबीचको वार्तामा सकारात्मक प्रगति भइरहेको र तत्काल थप सैन्य कारबाही आवश्यक पर्ने सम्भावना निकै कम रहेको बताएका छन्। उनको यही अभिव्यक्तिले मध्यपूर्वमा युद्ध थप चर्किने र विश्व ऊर्जा आपूर्ति अवरुद्ध हुने आशंका कम गरेको हो।

नोभेम्बर महिनामा मात्रै ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य २३ प्रतिशतभन्दा बढीले घटिसकेको छ। यो गिरावट कायम रहे सन् २०२० यताकै सबैभन्दा ठूलो मासिक मूल्य गिरावट हुनेछ।

तेलको मूल्य घटेसँगै विश्वका प्रमुख सेयर बजारमा पनि सुधार देखिएको छ। गत साता प्रविधि कम्पनीका सेयरमा आएको तीव्र गिरावटपछि दबाबमा रहेका बजारमा लगानीकर्ताको मनोबल फर्किन थालेको छ।

मंगलबार युरोपेली स्टोक्स ६०० सूचकांक ०.७ प्रतिशतले बढेको छ भने जापानको टोपिक्स सूचकांक २ प्रतिशतले उक्लिएको छ। यसअघि सोमबार पनि स्टोक्स ६०० मा १.३ प्रतिशतको वृद्धि भएको थियो।

ऊर्जा मूल्यमा आएको गिरावटले मुद्रास्फीतिको दबाब कम गर्न सक्ने र केन्द्रीय बैंकहरूलाई थप ब्याजदर वृद्धि गर्नुपर्ने बाध्यता घटाउन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।

यस वर्ष फेब्रुअरीको अन्त्यमा अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध सैन्य अभियान सुरु गरेपछि विश्व ऊर्जा बजारमा ठूलो अस्थिरता उत्पन्न भएको थियो। विश्वको महत्त्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्ग स्ट्रेट अफ होर्मुजमा अवरोध सिर्जना भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको थियो।

ऊर्जा मूल्यमा भएको वृद्धिले विश्वव्यापी मुद्रास्फीतिको जोखिम बढाएको थियो। त्यसको प्रतिक्रियास्वरूप अमेरिकी फेडरल रिजर्भ, युरोपेली केन्द्रीय बैंक, बैंक अफ इङ्ल्यान्ड र बैंक अफ जापानले ब्याजदर बढाएका थिए।

तर पछिल्लो समय अमेरिकी प्रशासनको युद्धप्रतिको प्रतिबद्धता कमजोर हुन थालेको संकेतले बजारको मनोविज्ञान परिवर्तन गरेको छ। अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले गत साता रिपब्लिकन पार्टीले मध्यावधि निर्वाचनमा बेहोरेको ठूलो पराजयको एउटा प्रमुख कारण इरान युद्ध भएको बताएका थिए।

यद्यपि, अमेरिका र इरानबीच औपचारिक शान्ति सम्झौता भइसकेको छैन। होर्मुज जलमार्गमा ढुवानी अवरोध पनि पूर्ण रूपमा हटेको छैन। त्यसैले तेलको मूल्यमा आएको पछिल्लो गिरावटलाई स्थायी प्रवृत्ति मान्न हतार गर्न नहुने विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

मध्यपूर्वको भू–राजनीतिक तनाव, तेल आपूर्तिको अवस्था र अमेरिका–इरान वार्ताको परिणामले आगामी दिनमा विश्व ऊर्जा बजारको दिशा निर्धारण गर्नेछ।

श्रोत: एजेन्सी