ट्रम्प–सी भेटवार्ता हुँदै: व्यापारदेखि एआई र ताइवानसम्म विषयमा छलफल हुने

वासिङ्टन: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यसै साता चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङलाई वासिङ्टनमा भव्य स्वागत गर्दैछन्। एक दशकभन्दा बढी समयपछि अमेरिकाको भ्रमणमा आउन लागेका सी र ट्रम्पबीचको भेटवार्तामा व्यापार, आयात शुल्क, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), दुर्लभ खनिज र ताइवान प्रमुख एजेन्डा बन्ने भएका छन्।

सीलाई बुधबार एन्ड्र्युज एयर फोर्स बेसमा ट्रम्प स्वयंले स्वागत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। बिहीबार ह्वाइट हाउसमा औपचारिक स्वागत समारोह हुनेछ, जहाँ सैन्य विमानहरूको फ्लाइओभरसहित करिब ५०० अमेरिकी सैनिक सहभागी हुनेछन्। शुक्रबारसम्म चल्ने भ्रमणमा राजकीय रात्रिभोज, निजी भ्रमण तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमसमेत राखिएको छ।

यो भ्रमण ट्रम्पले दोस्रो कार्यकाल सम्हालेपछि सीसँगको तेस्रो भेट हो। तर, यसपटकको वार्ता विशेष महत्वको छ, किनकि गत वर्ष भएको अमेरिका–चीन व्यापार सहमतिको अवधि नोभेम्बरमा सकिँदैछ।

सन् २०२५ को अक्टोबरमा दक्षिण कोरियामा ट्रम्प र सीबीच भएको भेटपछि अमेरिकाले चिनियाँ सामानमाथि थप उच्च शुल्क लगाउने निर्णय स्थगित गरेको थियो। बदलामा चीनले उत्पादन उद्योगका लागि महत्वपूर्ण रेयर अर्थ खनिजको निर्यातमा लगाएको प्रतिबन्ध केही खुकुलो बनाएको थियो। अब सो सहमतिको अवधि थप्ने वा नयाँ व्यापार समझदारी गर्ने विषयमा छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।

अमेरिकाको चीनसँगको व्यापार घाटा पनि ट्रम्पका लागि प्रमुख मुद्दा हो। पछिल्लो अमेरिकी तथ्यांकअनुसार चीनसँग अमेरिकाको व्यापार घाटा ९१ अर्ब डलरभन्दा बढी छ। यसैबीच, गत वर्षको सहमतिपछि पनि चीनबाट अमेरिकातर्फ हुने दुर्लभ खनिजको निर्यात घटेको बताइएको छ।

दुई देशबीचको अर्को ठूलो प्रतिस्पर्धा एआई हो। अमेरिका र चीन विश्वव्यापी एआई प्रतिस्पर्धामा अगाडि बढिरहेका छन्। पछिल्लो समय एआईसँग जोडिएका सुरक्षा घटनापछि यसको विकास र नियमनबारे अमेरिकाभित्रै बहस तीव्र भएको छ। ट्रम्पले भने एआईमा चीनलाई पछि पार्नु अमेरिकाको रणनीतिक प्राथमिकता भएको स्पष्ट संकेत दिँदै आएका छन्।

वार्ताको अर्को संवेदनशील विषय ताइवान हुनेछ। अमेरिकी कंग्रेसले ताइवानका लागि अर्बौँ डलर बराबरको हतियार बिक्री स्वीकृत गरिसकेको छ, तर त्यसमा ट्रम्पको अन्तिम हस्ताक्षर बाँकी छ। चीनले ताइवानलाई आफ्नो भूभाग मान्दै आएको छ र आवश्यक परे बल प्रयोगको विकल्प खुला राखेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार सीले ताइवानलाई हतियार बिक्री रोक्ने वा थप ढिलाइ गर्ने विषयमा ट्रम्पसँग समझदारी खोज्न सक्छन्।

यसअघि मंगलबार संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाका क्रममा अमेरिका र चीनका अधिकारीबीच व्यापार वार्ता भए पनि ठोस प्रगति हुन सकेन। त्यसैले वासिङ्टनमा हुने ट्रम्प–सी भेटवार्ता नयाँ व्यापार सम्झौताको सुरुवात बन्छ वा दुई शक्तिबीचको अर्को रणनीतिक सौदाबाजीमै सीमित हुन्छ, त्यसतर्फ विश्वको ध्यान केन्द्रित भएको छ।