आज विश्व ऊर्जा आत्मनिर्भरता दिवस मनाइँदै

काठमाण्डौ, २६ अषाढ़ । जीवाश्म इन्धनमाथिको निर्भरता घटाउँदै नवीकरणीय ऊर्जाको प्रयोगलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यका साथ प्रत्येक वर्ष जुलाई १० मा विश्व ऊर्जा आत्मनिर्भरता दिवस मनाइन्छ ।

यस वर्ष दिवसले सौर्य, पवन र भू-तापीय ऊर्जाजस्ता नवीकरणीय प्रविधिको विस्तार तथा राष्ट्रिय र स्थानीय स्तरमा ऊर्जा आत्मनिर्भरता बढाउने विषयलाई विशेष प्राथमिकतामा राखेको छ ।

यो दिवस सन् २००५ मा अमेरिकाको लस एन्जलसका हरित ऊर्जा अभियन्ता माइकल डी. एन्टोनोभिचले सुरु गरेका हुन् । सर्बियाली अमेरिकी आविष्कारक निकोला टेस्लाको जन्मदिन जुलाई १० को सम्मानमा यही मितिलाई दिवसका रूपमा मनाउन थालिएको हो । टेस्लाले प्रत्यावर्ती विद्युत् प्रणालीको विकासमा दिएको योगदान आधुनिक विद्युत् पूर्वाधारको आधार मानिन्छ ।

ऊर्जा आत्मनिर्भरताको अवधारणाले सन् १९७० को दशकमा आएको विश्वव्यापी तेल संकटपछि विशेष महत्व पाएको थियो । समयसँगै यसको अर्थ स्वदेशी तेल र ग्यासमा निर्भर रहनेभन्दा पनि नवीकरणीय ऊर्जामा आधारित दिगो र आत्मनिर्भर ऊर्जा प्रणाली निर्माण गर्ने दिशामा विकसित हुँदै गएको छ ।

यस दिवसले देश, व्यवसाय, कृषि क्षेत्र, समुदाय र घरपरिवारसम्म ऊर्जा बचत, स्थानीय स्रोतको उपयोग र स्वच्छ ऊर्जाको प्रयोग बढाउन प्रेरित गर्ने लक्ष्य राखेको छ । यसबाट वातावरण संरक्षणसँगै आर्थिक स्थायित्व, ऊर्जा सुरक्षा र दीगो विकासमा समेत टेवा पुग्ने विश्वास गरिएको छ ।