प्रेरणादायी संस्कृत श्लोकहरू

सह नाववतु: सह नौ भुनक्तु: सह वीर्यं करवावहै। 

तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै॥ 

**अर्थ:** 

हामी सँगै रक्षा होस्, सँगै आनन्द लिऔं, सँगै शक्ति प्राप्त गरौं। हाम्रो अध्ययन तेजस्वी होस्, र हामी कहिल्यै एकअर्काप्रति द्वेष नराखौं। 

ॐ असतोमा सद्गमय। तमसोमा ज्योतिर्गमय। मृत्योर्मामृतं गमय

**अर्थ:** 

ऊँ, असत्यबाट सत्यतर्फ लैजाऔं, अन्धकारबाट प्रकाशतर्फ लैजाऔं, मृत्युबाट अमरतातर्फ लैजाऔं। 

विद्यां ददाति विनयं विनयाद् याति पात्रताम्। 

पात्रत्वात् धनमाप्नोति धनात् धर्मं ततः सुखम्॥ 

**अर्थ:** 

विद्याले विनय दिन्छ, विनयले योग्यता दिन्छ, योग्यताले धन दिन्छ, धनले धर्म दिन्छ, र धर्मले सुख दिन्छ। 

यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः। 

यत्रैतास्तु न पूज्यन्ते सर्वास्तत्राफलाः क्रियाः॥ 

**अर्थ:** 

जहाँ नारीहरूको पूजा हुन्छ, त्यहाँ देवताहरू बस्छन्। जहाँ नारीहरूको पूजा हुँदैन, त्यहाँ सबै क्रियाहरू निष्फल हुन्छन्। 

मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः। 

आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत॥ 

**अर्थ:** 

हे अर्जुन, शीत, उष्ण, सुख, र दुःख मात्र इन्द्रियहरूको संसर्गबाट उत्पन्न हुन्छन्। यी नश्वर छन्, त्यसैले तिनीहरूलाई सहन गर्नुहोस्। 

न जायते म्रियते वा कदाचिन्नायं भूत्वा भविता वा न भूयः। 

अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥ 

**अर्थ:** 

आत्मा न त जन्मिन्छ न त मर्छ, न त यो अस्तित्वमा आएर फेरि हुने छ। यो अजन्मा, नित्य, शाश्वत, र पुरातन छ। शरीर नष्ट भए पनि आत्मा नष्ट हुँदैन। 

उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत्। 

आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः॥ 

**अर्थ:** 

आफ्नो मनलाई आफैंले उच्च गर, आफैंले नष्ट नगर। आत्मा नै आफ्नो मित्र हो, र आत्मा नै आफ्नो शत्रु हो। 

बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः। 

अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत्॥ 

**अर्थ:** 

जसले आफूलाई आफैंले जितेको छ, उसका लागि आत्मा नै मित्र हो। तर जसले आफूलाई जित्न सकेको छैन, उसका लागि आत्मा नै शत्रु जस्तो छ। 

ध्यायतो विषयान्पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते। 

सङ्गात्संजायते कामः कामात्क्रोधोऽभिजायते॥ 

**अर्थ:** 

विषयहरूको चिन्तन गर्दा मानिसमा तिनीहरूप्रति आसक्ति उत्पन्न हुन्छ। आसक्तिबाट कामना उत्पन्न हुन्छ, र कामनाबाट क्रोध उत्पन्न हुन्छ। 

वासांसि जीर्णानि यथा विहाय नवानि गृह्णाति नरोऽपराणि। 

तथा शरीराणि विहाय जीर्णान्यन्यानि संयाति नवानि देही॥ 

**अर्थ:** 

जसरी मानिसले पुराना लुगाहरू फ्याँकेर नयाँ लुगा लगाउँछ, त्यसैगरी आत्माले पुरानो शरीर छाडेर नयाँ शरीर धारण गर्छ। 

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत। 

अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्॥ 

**अर्थ:** 

हे भारत, जब जब धर्मको ह्रास हुन्छ र अधर्मको उत्थान हुन्छ, तब तब म आफूलाई प्रकट गर्छु। 

अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते। 

तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्॥ 

**अर्थ:** 

जो मानिसहरू अनन्य भावले मेरो चिन्तन गर्छन् र मेरो पूजा गर्छन्, म तिनीहरूको योगक्षेम (प्राप्त गर्ने र रक्षा गर्ने) को जिम्मा लिन्छु।