आइसक्रीम व्यवसाय छोड्दै नेस्ले

काठमाण्डौ, १३ फाल्गुण । विश्वकै सबैभन्दा ठूलो खाद्य तथा पेय पदार्थ कम्पनी नेस्ले आफ्नो आइसक्रीम व्यवसायलाई अर्को कम्पनीलाई बेच्ने तयारीमा रहेको छ ।

कम्पनीले आफ्नो आइसक्रीम पोर्टफोलियो संयुक्त उद्यम साझेदार फ्रोनेरीलाई हस्तान्तरण गर्न छलफल सुरु गरेको जानकारी दिएको छ । यसमा हागेन-डाज र ड्रमस्टिकजस्ता प्रतिष्ठित ब्रान्ड समावेश छन्, जसको मूल्य करिब १९ हजार करोड रुपैयाँ आँकलन गरिएको छ।

नेस्लेका नयाँ प्रमुख कार्यकारी अधिकृत फिलिप नवरतिलले पदभार सम्हाल्दै कम्पनीको बिख्रिएको साम्राज्यलाई व्यवस्थित गर्ने निर्णय लिएका छन् । उनले आइसक्रीम ब्रान्डले कम्पनीको मुख्य व्यवसायबाट ध्यान भंग गराएको छ र अब कम्पनी आफ्नो प्रमुख चार क्षेत्र- कफी, पेटकेयर, पोषण र स्न्याक्समा ध्यान केन्द्रित गर्नेछ । उनले भनेका छन्- 'हामी यी ब्रान्डहरूलाई फ्रोनेरी जस्ता विशेषज्ञ कम्पनीहरूले जस्तो गति र विस्तार दिन सक्दैनौं ।'

कम्पनीले लागत घटाउन कृत्रिम बौद्धिकता र स्वचालन प्रणाली प्रयोग गर्दै विश्वभर १६ हजार नोकरी घटाउने योजना बनाएको छ । यसै कारण नेस्ले उच्च मार्जिन र स्थिर लाभ हुने क्षेत्रमा पूँजी लगाउने लक्ष्य राखेको छ ।

नेस्ले मात्र होइन, विश्वका अन्य प्रमुख एफएमसीजी तथा डेरी कम्पनीहरूले पनि आइसक्रीम व्यवसायबाट दूरी बनाउँदैछन् । युनिलीभरले गत डिसेम्बरमा आफ्नो प्रसिद्ध मैग्नम आइसक्रीम डिभिजनलाई अलग गरेको थियो भने अमेरिकी कम्पनी जनरल मिल्सले आफ्नो आइसक्रीम एकाई लैक्टालिसलाई बेचिसकेको छ ।

बजार विश्लेषकका अनुसार आइसक्रीम व्यवसाय जटिल कोल्ड चेन व्यवस्थापन, उच्च बिजुली खर्च र मौसम अनुसारको मांगका कारण चुनौतीपूर्ण बनेको छ । साथै विश्वभर बढ्दो चिनी कर (सुगर ट्याक्स) र स्वास्थ्य सम्बन्धी नियमका कारण कम्पनीहरू प्लान्टमा आधारित र पोषणमुखी उत्पादनतर्फ मोडिँदैछन् ।

यसका अतिरिक्त आइसक्रीम उत्पादन र वितरणमा कम मार्जिन, उच्च ऊर्जा खर्च र कार्बन उत्सर्जन नियन्त्रण गर्नुपर्ने दबावले यस व्यवसायलाई चुनौतीपूर्ण बनाएको छ । गर्मी महिनामा मात्र बिक्री उच्च रहँदा सर्दी र वर्षातमा बिक्री सुस्त रहन्छ, जसले लगानीकर्ताका लागि कम आकर्षक बनाएको छ ।

यस परिस्थितिमा नेस्लेले आफ्नो मुख्य फोकस क्षेत्रमा ध्यान केन्द्रित गर्दै आइसक्रीम व्यवसायलाई विशेषज्ञ साझेदारलाई हस्तान्तरण गर्ने रणनीति अघि बढाएको छ ।