सिरियामा १४ वर्षपछि चुनाव

काठमाडौँ : बशर अल-असदको तानाशाही र १३ वर्षको गृहयुद्धबाट ध्वस्त भएको देश सिरियामा लगभग १४ वर्षपछि संसदीय चुनाव हुने भएको छ । असद युगको अन्त्य र नयाँ युगको सुरुवातको घोषणा गर्दै दमास्कसमा मतदान सुरु भएको हो ।

अहमद अल-शाराले गत वर्ष डिसेम्बरमा भएको विद्रोहपछि अन्तरिम राष्ट्रपतिको रूपमा सत्ता सम्हालेका थिए । त्यसपछि उनले संयुक्त राज्य अमेरिका र पश्चिमी देशहरूसँगको सम्बन्धमा सुधार ल्याए ।

अल-शारालाई मे २०१३ मा संयुक्त राज्य अमेरिकाले विशेष रूपमा तोकेको विश्वव्यापी आतंकवादी घोषित गरेको थियो । बाह्र वर्षपछि, संयुक्त राज्य अमेरिकाले जुलाई २०२५ मा उनलाई आतंकवादी सूचीबाट हटायो । यो आफैंमा एउटा अनौठो घटना थियो ।

गत वर्ष अन्तरिम राष्ट्रपतिको पद ग्रहण गरेपछि, अल-शाराले यी चुनावहरू 'लोकतान्त्रिक परिवर्तन' तर्फको पहिलो कदम हुने वाचा गरे, तर वास्तविकतामा, जनताले मतदान गर्ने अधिकार पनि पाएनन् ।

२१० सदस्यीय संसदको दुई तिहाइ, अर्थात् १४० सिटको लागि मतदान ७ हजार निर्वाचित निर्वाचन कलेज सदस्यहरूद्वारा गरिएको थियो, जसलाई सरकारले नियुक्त जिल्ला समितिहरूद्वारा छनोट गरिएको थियो । बाँकी ७० सिटहरू शाराको आफ्नै नियुक्ति गर्ने छन् ।

आम जनता र राजनीतिक दलहरू दुवैलाई निर्वाचन प्रक्रियाबाट बहिष्कृत गरिएको छ । सबैभन्दा ठूलो विवाद 'जनताको अनुपस्थिति' हो । आलोचकहरू भन्छन्, यो चुनाव शारा सरकारको वैधतालाई बलियो बनाउने अभ्यास हो, जनताको इच्छाको प्रतिबिम्ब होइन ।

अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञहरू भन्छन्, यो सिरियाको पहिलो 'स्वतन्त्रता पछिको संसद' भए पनि, यो लोकतन्त्रतर्फको एक कदम हुन सक्छ, तर जनताको सहभागिता बिना, यो केवल सत्ताको औपचारिक संक्रमण मात्र रहन्छ । अन्तरिम राष्ट्रपति अहमद अल-शाराले यो चुनाव जित्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

सिरियाको नयाँ संसदमा २१० सदस्यहरू छन् । यीमध्ये ७ हजार निर्वाचन कलेज सदस्यहरूले १४० सिटका लागि मतदान गरिरहेका छन् । यी सदस्यहरू सरकारले नियुक्त गरेका हुन् । अन्तरिम राष्ट्रपति अहमद अल-शाराले बाँकी सदस्यहरूलाई सिधै नियुक्त गर्नेछन् ।

राष्ट्रपति शाराले नियुक्त गरेका ७० सिटहरू महिला, अल्पसंख्यक र सहयोगी समूहहरूलाई प्रतिनिधित्व प्रदान गर्ने उद्देश्यले राखेको बताएका छन् । आलोचकहरूले भने यी सिटहरूले स्थिर सरकारको बहुमत सुनिश्चित गर्ने बताएका छन् ।

मतदान अक्टोबर ५ मा भएको छ । अन्तिम नतिजा अक्टोबर ७ मा संयुक्त पत्रकार सम्मेलनमा अन्तरिम राष्ट्रपति अहमद अल-शाराले जारी गर्ने बताइएको छ ।