डिसेम्बर २५: सूर्यदिवस कि क्रिसमस डे

समाज हल्लाको पछाडि कुद्छ । जसले यो बुझेका छन्, तिनीहरूले कमसल वस्तुलाई पनि महँगो दाममा बेचिरहेका छन् र बिकिरहेको छ पनि । फेयर एण्ड लभ्ली नामको क्रिमले छाला गोरो हुन्छ भन्दै विज्ञापन बजायो । थुप्रै थुप्रैले त्यो क्रिम किने र लगाए पनि तर कुनै कालोे छाला गोरो भएन ।

यदि साँच्चिैक गोरो हुन सकिन्थ्यो त्यो क्रिम अनुहारमा दलेर भने, अफ्रिकामा त्यसको ठुलो माग हुनुपर्ने अथवा संसारमा सबै जना गोरैगोरा हुनुपर्ने । उसको विज्ञापन झूठो हो । सबैलाई थाहा छ तर पनि किने; प्रयोग गरे । कम्पनीले थुप्रै पैसा कमायो । त्यसकै सिको गरेर अन्य पनि क्रिम निस्के, छालालाई गोरो बनाउने ।

नेपालको इसाइ मिसन तथा डिसेम्बर २५ मा येशु जन्मेको विश्वास पनि त्यस क्रिमले अँगालेको बजार रणनीति अनुसारै चलिरहेका छन् । कमजोर बौद्धिकता तथा अन्धविश्वासी समाजमा त्यसैले यो पन्थ निकै फस्टाएको छ र यसका प्रचारकर्ताहरूले पनि खुबै धन कमाइरहेका छन् ।

येशुको जीवनीमाथि धेरै खोज अनुसन्धान हुँदा धेरै फरक तथ्य सार्वजनिक भइसके; बाइबलमा येशुबारे पाइने विवरणहरू झूठो हुँदैछन्; इजरायलको कुनै भागमा रहेको एउटा रित्तो चिहान देखाएर येशुको वास्तविकता प्रमाणित गर्ने प्रयास इसाइ जगतले निरन्तर गरिरहेको छ र त्यसैलाई मानसिक गुलामीमा फसेका मानिसहरू अन्तिम सत्य मानिरहेका छन् ।

बाइबलभित्र येशुको जन्मबारे मत्ती र लुकाको पुस्तकमा कथा छ, तर दुवै पुस्तकले दिएको कथा फरक छ । एउटा मान्छेको जीवनमा एउटै घटना दुई फरक ढंगले कसरी सम्भव भयो ? आजसम्म इसाइहरूले सोच्न सकेको देखिँदैन । अनि दुवै पुस्तकले येशू डिसेम्बर २५ मा जन्मेको प्रमाणित गर्दैनन् तर पनि डिसेम्बर २५ मा येशु जन्मेको भन्दै क्रिसमस मनाइन्छ । के इतिहासको यथार्थमाथि झुठले श्रृङ्गारेको कार्पेट विछ्याउन मिल्छ ? कुन विवरण वा इतिहासले प्रमाण दिन्छ–डिसेम्बर २५ मा येशु जन्मेको ?

मत्तीले भन्छ–यहुदियाको वेथलेहममा भर्खर जन्मेका बालक येशुलाई राजा हेरोदले मार्न खोज्यो । त्यसैले, योसेफ र मरियम बालक येशुको ज्यान जोगाउन रातारात मिश्र गए र हेरोद नमरेसम्म उतै बसे । तर, लुकाको पुस्तक यस महत्वपूर्ण प्रसंगमा मौन छ । उल्टै, वेथलेहम मै येशुको खतना र नामकरण भएको संकेत दिन्छ, लुकाले ।

प्रश्न उठ्छ–मिश्र–गमन कहिले भयो ? खतनाअघि वा खतनापछि ?

अनि, मत्ती भन्छ–हेरोदको मृत्युसम्म उनीहरू मिश्र मै बसे । तर, लुका भन्छ–यहुदी परम्परा अनुसारको ४० दिने सुत्केरी जुठोबाट शुद्ध भएपछि उनीहरू बाँकी काम सिध्याउन यरूशलेम गए ।

फेरि प्रश्न उठ्छ– भर्खरकी सुत्केरी श्रीमती र नवजात शिशु बोकेर ६९६ किलोमिटरको दोहोरो यात्रा, चालिस दिनमा सम्भव छ ? मत्ती अनुसार, उनीहरू केही समय मिश्रमै बसेका छन् । ४० दिनको छोटो समयमा, ६९६ किलोमिटरको दोहोरो यात्रा, साथमा नवजात शिशु र सुत्केरी, केही दिन मिश्रको बसोबास, कुनै कोणबाट पनि मिश्र–गमन र यरूशलेम भ्रमणबीच तालमेल बस्दैन । हवाइजहाजमा गएका थिए भन्न नमिल्ने ।

मत्ती भन्छ–हेरोदको मृत्युपछि उनीहरू मिश्रबाट फर्केर गालीलको नासरत भन्ने नगरमा बस्न गए । तर लुका अनुसार, येशु जन्मनुभन्दा अघिदेखि नै योसेफ नासरत नगरका बासिन्दा हुन् । लुका अनुसार, नासरतबाटै गर्भवती मरियमलाई साथमा लिई उनी यहुदियाको वेथलेहम गए, जनगणनामा नाम दर्ता गर्न र त्यहीँ येशुको जन्म भयो । आठौँ दिनमा येशुको खतना गरियो र नामकरण पनि । यहुदी परम्परा अनुसार, चालिस दिने सुत्केरी जुठोबाट शुद्ध भएपछि बालक येशुलाई लिएर उनीहरू यरूशलेम गए र बाँकी कामहरू सिध्याई गालीलको नासरतमा फर्के ।

फेरि पनि प्रश्न उठ्छ–योसेफ येशु जन्मनु अघिदेखि नै नासरतका बासिन्दा हुन वा मिश्रबाट फर्केपछि मात्रै मरियम र येशुलाई साथमा लिई नासरत गएका हुन् ?कुन सत्य हो ? कुन झुठ हो ?

जन्मको सम्बन्धमा प्रष्ट र एकमत विवरण उपलब्ध छैनन् अनि केको आधारमा डिसेम्बर २५ मा येशु क्रिसमस ? किनभने एउटा इसाइ समूहले जनवरी ६ तारिखमा क्रिसमस मान्दछ, अर्काे इसाइ समूहले डिसेम्बर २५ मा । एउटा तर्क अर्काे छ–उत्तर अफ्रिकामा फेला परेको एउटा कागजात अनुसार येशु मार्च २८ तारिखमा जन्मेका हुन् । यो कागजात ईस्वी संवत २४३ मा लेखिएको अनुमान छ ।

खोजकर्ताहरू भन्छन्–‘गोठालाहरू चउरमा बसीरहेका थिए’ भन्ने लुकाको भनाइले वसन्त ऋतु वा गर्मीको समयतीर संकेत गर्दछ किनभने, डिसेम्बर अत्यधिक जाडो र वर्षाको समय हो; यस्तो मौशममा कुन मुर्ख मान्छे होला घरभित्र नबसी चउरमा बस्ने ? जनगणना भईरहेको थियो पनि भनेको छ लुकाले । अत्यधिक जाडोको समयमा जनगणना सम्भव र सुहाउँदो कार्य होईन ।

मत्तीमा ताराहरूको उल्लेख छ । यस विषयमा पनि खोजकर्ताहरूको दाबी छ–त्यसप्रकारको आकाशीय अवस्था ईशापूर्व २ जुन अथवा ईशापूर्व ७ अक्टोबरको हुनसक्छ । त्यसो हुँदा, येशु काल्पनिक पात्र ठहरिन्छन् ।  

डिसेम्बर २५ को यथार्थ

येशु वितेको झण्डै ३०० वर्षसम्म क्रिसमस मनाइएको छैन ।

बाइबलमा येशुका पिता, आमा, भाइ, चेलाहरूको विवरण भेटिन्छ तर ‘क्रिसमस डे’ को विवरण भेटिँदैन । यदि येशु डिसेम्बर २५ मा जन्मेका हुन्थे भने उनका आमाबुवा, भाइ र चेलाहरूले उनको जन्मदिन मनाएको विवरण पक्कै फेला पर्नुपर्ने । पावेल र पत्रुस–जसले येशुको धेरै स्थानमा प्रचार गरे; विश्वासीहरूलाई अनेक पत्र लेखे–समेत क्रिसमस डे बारे अनविज्ञ थिए ।

रोमन सम्राट कन्स्टान्टाइनको दरबारमा बाइबल संकलनको कार्य चलिरहँदा समेत क्रिसमसबारे कुनै ठोस प्रमाण देखा पर्दैन तर कन्स्टान्टाइनले आफ्नो साम्राज्यभित्र रोमन धर्ममाथि प्रतिबन्ध लगाएपछि चाहिँ बल्ल ‘क्रिसमस डे’ जन्मेको हो ।

एक जना पोप थिए–जुलियस प्रथम, सन् ३३७–३५० तिर । तिनले नै रोमनहरूले सूर्यदेवतालाई पूजिरहेको डिसेम्बर २५ लाई येशुको जन्मदिन घोषणा गरे । ती पोप राजा कन्स्टान्टाइनसँग राम्रो सम्बन्ध राख्ने । कतिपय खोजकर्ता भन्छन्–राजाले बप्तिस्मा लिएको थिएन । ऊ भित्रभित्रै सूर्यदेवताको पूजा गथ्र्याे तर आमाको दबाब सहन नसकेर उसले रोमन साम्राज्यमा इसाइ पन्थ फैलाएको थियो किनभने उसकी आमालाई इसाइ मिसनरीले प्रभावमा ल्याई, इसाइ पनि बनाइसकेका थिए ।

पोप जुलियस पनि अघि रोमन धर्मको पूजारी थियो । पूजारी छँदा उसले पनि सूर्य देवताकै पूजा गथ्र्याे । जब ऊ पनि इसाइ बन्यो तब उसैले आफूले पूजी आएको सूर्यदेवताकोे दिनलाई क्रिसमस घोषणा गरिदियो । यो कुरालाई विश्लेषण गर्दा, पोेप जुलियसलाई येशूमाथि भन्दा पनि सूर्यदेवतामाथि नै श्रद्धा रहेको देखिन्छ त्यसैले उसले रोमनहरूले पूज्ने गरेका देवताको दिनलाई सदासर्वदा पूज्य नै राख्ने प्रयास गरेको महसुस हुन्छ ।

अत्यधिक जाडोको समयमा रोमनहरू कृषि–व्यापार आदि सबै कार्य रोकेर 'स्याटर्नलिया' मनाउने गर्दथे । घर सिँगार्ने, मैनबत्ती बाल्ने, गाउने, नाच्ने, खानेपिउने, उपहार आदानप्रदान गर्ने गर्दथे । सूर्य–पुजा सिरिया र मिश्रमा पनि हुने गर्दथ्यो । पर्सिया, मेसोपोटामिया, चीन, जापान, अफ्रिकामा पनि सूर्याेपासना हुन्थ्यो । वैदिकहरू अहिले पनि सूर्याेपासना गर्दछन् । 

यसरी अरूको देवीदेवतालाई सैतान ठान्ने इसाइहरूलाई नै घुमाउरो बाटोबाट सूर्यदिवस मान्न र स्विकार्न बाध्य पारेको देखिन्छ पोप जुलियसले । किनभने जसरी रोमनहरू डिसेम्बर २५ मनाउने गर्दथे त्यसरी नै इसाइहरू क्रिसमस मनाउने गर्दछन् । फरक यत्ति हो, रोमन धर्ममा डिसेम्बर २५ को दिन सूर्य देवतालाई सूर्य देवता नै मानेर पूजिन्थ्यो । अहिले डिसेम्बर २५ मा सूर्य देवतालाई येशू मानेर पूजिन्छ ।