थाइल्यान्डका पूर्वप्रधानमन्त्री थाक्सिन सिनावात्रा सबै आरोपबाट मुक्त

एजेन्सी, २१ जेठ । थाइल्यान्डका पूर्वप्रधानमन्त्री थाक्सिन सिनावात्राले आफ्नो जेल सजायसँग सम्बन्धित सबै कानुनी दायित्व औपचारिक रूपमा पूरा गरेका छन् । राजाबाट प्राप्त शाही आममाफीपछि उनको चार महिनाको पेरोल अवधि निर्धारित समयअघि नै समाप्त गरिएको छ ।

७६ वर्षीय अर्बपति व्यवसायी तथा लोकप्रिय राजनीतिक नेता थाक्सिन गत महिना बैंककको कारागारबाट रिहा भएका थिए । दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि थाइल्यान्डको राजनीतिमा प्रभावशाली भूमिका खेल्दै आएका उनी रिहापछि पनि सत्तारुढ फेउ थाई पार्टीमा आफ्नो प्रभाव कायम राख्न सक्ने चर्चा भइरहेको छ । यद्यपि उनको परिवारले थाक्सिन सक्रिय राजनीतिबाट टाढा रहन चाहेको जनाएको छ ।

थाइल्यान्डका राजा महा वाचिरालोङ्कोर्नद्वारा जारी शाही आममाफी आदेश मंगलबार राति राजकीय राजपत्रमा प्रकाशित भएको थियो भने बुधबारदेखि लागू भएको हो । संवैधानिक राजतन्त्र रहेको थाइल्यान्डमा दोषी ठहरिएका व्यक्तिलाई आममाफी दिने अन्तिम अधिकार राजासँग रहने व्यवस्था छ ।

रानी सुतिदाको जन्मदिनको अवसरमा जारी गरिएको उक्त आममाफी निश्चित मापदण्ड पूरा गरेका कैदीहरूमा लागू गरिएको थियो । पैरोलमा रहेका र एक वर्षभन्दा कम सजाय बाँकी रहेका कारण थाक्सिन पूर्ण रिहाइका लागि योग्य ठहरिएका थिए ।

दूरसञ्चार क्षेत्रका प्रभावशाली व्यवसायी थाक्सिनले सन् १९९८ मा आफ्नै राजनीतिक दल स्थापना गरेका थिए । उनी सन् २००१ देखि २००६ सम्म प्रधानमन्त्री रहे । तर सन् २००६ मा सैन्य विद्रोह भएपछि विदेश भ्रमणमा रहेका बेला उनी सत्ताच्युत भएका थिए ।

उनको सत्ताच्युतिपछि करिब दुई दशकसम्म थाइल्यान्डमा राजनीतिक ध्रुवीकरण कायम रह्यो । स्वनिर्वासनमा रहे पनि उनीसँग सम्बन्धित राजनीतिक दलहरू पटक–पटक सत्तामा फर्किएका थिए । विशेषगरी ग्रामीण उत्तर र उत्तरपूर्वी क्षेत्रमा रहेका गरिब मतदातामाझ उनका जनमुखी कार्यक्रम लोकप्रिय थिए । तर उनको बढ्दो प्रभाव र केही कठोर निर्णयका कारण समर्थक तथा शहरी अभिजात वर्ग, राजतन्त्र समर्थक र सेनाबीच गहिरो विभाजन पनि देखिएको थियो ।

थाक्सिनलाई भ्रष्टाचारसम्बन्धी मुद्दामा दोषी ठहर गर्दै एक वर्षको जेल सजाय सुनाइएको थियो । सजायको आठ महिना पूरा गरेपछि गत जेठ २८ गते उनी रिहा भएका थिए । पैरोल अवधिमा उनले विद्युतीय निगरानी उपकरण लगाउनुपर्ने व्यवस्था थियो ।

उनका कानुन व्यवसायीले समाचार संस्था एसोसिएटेड प्रेससँग कुरा गर्दै थाक्सिन अब सबै कानुनी दायित्वबाट मुक्त भएको पुष्टि गरेका छन् । यद्यपि निगरानी उपकरण हटाउने प्रक्रियामा केही दिन लाग्न सक्ने जनाइएको छ ।

थाक्सिनलाई आफ्नो व्यावसायिक स्वार्थका लागि पदको दुरुपयोग गरेको तथा सरकारलाई नोक्सानी पुग्ने राज्य लटरी परियोजनालाई अवैध रूपमा स्वीकृति दिएको आरोपमा दोषी ठहर गरिएको थियो । सन् २०२३ मा उनलाई सुरुमा आठ वर्षको जेल सजाय सुनाइएको भए पनि राजाले उक्त सजाय घटाएर एक वर्षमा सीमित गरेका थिए ।

स्वास्थ्य अवस्थाका कारण उनले सजायको अवधि बैंककस्थित प्रहरी अस्पतालको विशेष कक्षमा बसेर पूरा गर्न पाएका थिए । तर विशेष सुविधा दिइएको भन्दै विरोध भएपछि सर्वोच्च अदालतले सन् २०२५ को सेप्टेम्बरमा उनलाई कारागारमै सजाय भुक्तान गर्न आदेश दिएको थियो ।