यमन युद्धमा साउदी अरबलाई सघाउन बेलायतले लडाकु विमान पठाउने

काठमाडौं : बेलायतले यमनका हुथी विद्रोहीविरुद्धको युद्धमा साउदी अरबलाई सहयोग गर्न शाही वायुसेनाका टाइफुन लडाकु विमान पठाउने घोषणा गरेको छ ।

प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमको नेतृत्वमा रहेको बेलायती सरकारले गरेको यो घोषणा उनको कार्यकालको पहिलो प्रमुख सैन्य परिचालन हो ।

बेलायतको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार साउदी अरबको हवाई क्षेत्र र महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारलाई हुथी विद्रोहीका क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमणबाट जोगाउन विमान परिचालन गरिनेछ । यसका अतिरिक्त रक्षा सामग्री ढुवानीका लागि ए–४०० एम विमान पठाउने, साउदी सैन्य अधिकारीलाई सहयोग गर्न बेलायती सैन्य सल्लाहकार खटाउने र हवाई इन्धन भर्ने सहयोग थप ९० दिन जारी राख्ने निर्णय गरिएको छ ।

बेलायती रक्षा मन्त्री वेस स्ट्रिटिङले सर्वसाधारणको सुरक्षाका लागि सैन्य सहयोग आवश्यक भएको बताएका छन् । उनका अनुसार साउदी अरबका ऊर्जा केन्द्र, विमानस्थल र सैन्य पूर्वाधारलाई लक्षित गरी हुथी विद्रोहीले आक्रमण गर्दै आएका छन्। बेलायतले आफ्नो सैन्य परिचालनलाई रक्षात्मक अभियानका रूपमा व्याख्या गरेको छ ।

बेलायतको सैन्य सहयोगले साउदी अरबको यमनमाथिको हवाई आक्रमण क्षमता पनि बढाउन सक्ने रक्षा मामिलाका जानकारहरूले बताएका छन् । बेलायती हवाई इन्धन भर्ने विमानको सहयोगले साउदी लडाकु विमानलाई लामो समयसम्म हवाई क्षेत्रमा रहन र थप आक्रमण गर्न सहज हुने उनीहरूको विश्लेषण छ ।

बेलायती सरकारले लालसागर र बाब अल-मन्देब जलडमरूमध्य विश्व व्यापारका महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्ग भएकाले तिनको सुरक्षा आफ्नो आर्थिक तथा राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडिएको जनाएको छ । यी मार्गमा अस्थिरता बढे विश्व व्यापार र ऊर्जा आपूर्तिमा असर पर्न सक्ने बेलायतको भनाइ छ ।

बेलायतको साउदी अरबसँग लामो समयदेखि सैन्य तथा राजनीतिक सम्बन्ध छ । सन् २०१५ देखि २०२२ सम्म बेलायतले यमन युद्धमा साउदी नेतृत्वको गठबन्धनलाई हतियार, सैन्य जनशक्ति र प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराएको थियो । संयुक्त राष्ट्रसंघले उक्त युद्धलाई गम्भीर मानवीय सङ्कटका रूपमा वर्णन गरेको थियो । युद्धका कारण ठूलो मानवीय क्षति भएको विभिन्न प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

यसैबीच, यमन द्वन्द्वमा साउदी अरबलाई सहयोग गर्न फ्रान्स, इटाली, ग्रिस, इजिप्ट, पाकिस्तान र टर्किएले पनि विभिन्न प्रकारका सैन्य सहयोग तथा सुरक्षा परिचालन अघि बढाएका छन् । साउदी अरबमाथि हुने आक्रमणमा सहयोगी राष्ट्रसमेत संलग्न हुनुपर्ने अवस्था आए क्षेत्रीय द्वन्द्व अझ फैलिन सक्ने विश्लेषकहरूले चेतावनी दिएका छन् ।