युक्रेनलाई हतियार दिने बाइडेनको निर्णयपछि पुटिनद्वारा नयाँ आणविक सिद्धान्तमा हस्ताक्षर

मस्को – राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले मङ्गलबार एक संशोधित आणविक सिद्धान्तमा हस्ताक्षर गर्दै आणविक शक्तिद्वारा समर्थित कुनै पनि राष्ट्रले रूसमाथि गरेको परम्परागत आक्रमणलाई उनको देशमाथि संयुक्त आक्रमण मानिने घोषणा गरेका छन्।

पुटिनको नयाँ आणविक प्रतिरोध नीतिको समर्थन सन् २०२२ फेब्रुअरी २४ मा उनले युक्रेनमा सैनिक पठाएको एक हजारौँ दिनमा आएको छ।

यो अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनको युक्रेनलाई अमेरिकी–आपूर्ति गरिएका लामो दूरीका क्षेप्यास्त्रहरूले रूसभित्रका लक्ष्यहरूमा आक्रमण गर्न दिने निर्णयपछि आएको हो।

रुसमा कुनै पनि ठूलो हवाई आक्रमणले आणविक प्रतिक्रियालाई ट्रिगर गर्न सक्छ भन्ने सिद्धान्तमा हस्ताक्षर गर्दा मस्कोले युक्रेनमा सुस्त गतिमा आक्रमण गरिरहेको बेला पश्चिमलाई पछाडि हट्न बाध्य पार्न देशको आणविक हतियार प्रयोग गर्न पुटिनको तयारीलाई देखाउँछ।

बाइडेनको निर्णयपछि जानाजानी अद्यावधिक गरिएको सिद्धान्त जारी गरिएको हो कि भनेर सोधिएको प्रश्नमा क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेसकोभले उक्त दस्तावेज ‘समयमै’ प्रकाशित भएको र पुटिनले सरकारलाई यस वर्षको सुरुमा यसलाई ‘वर्तमान स्थितिअनुरूप’ बनाउन निर्देशन दिएको बताए।

पुटिनले सेप्टेम्बरमा प्रस्तावित संशोधनहरू छलफल गर्ने बैठकको अध्यक्षता गर्दा आणविक सिद्धान्तमा परिवर्तनहरूको पहिलो घोषणा गरेका थिए।

युक्रेनलाई पश्चिमी–आपूर्ति गरिएका लामो दूरीका हतियारहरू रूसी क्षेत्रमा प्रहार गर्न दिनुको अर्थ रूस र नाटो युद्धमा छन् भन्ने हुनेछ भन्दै पुटिनले पहिले नै अमेरिका र अन्य नाटो सहयोगीहरूलाई चेतावनी दिएका थिए।

‘आणविक शक्तिको सहभागिता वा समर्थन’ भएको गैर–आणविक शक्तिद्वारा रुसविरुद्धको आक्रमणलाई उनीहरूको ‘रूसी सङ्घमाथि संयुक्त आक्रमण’ का रूपमा हेरिने अद्यावधिक गरिएको सिद्धान्तमा भनिएको छ।

सिद्धान्तले रूस र यसको सहयोगी बेलारुसको ‘सार्वभौमिकता र क्षेत्रीय अखण्डताका लागि महत्त्वपूर्ण खतरा’ उत्पन्न गर्ने आणविक आक्रमण वा परम्परागत आक्रमणको प्रतिक्रियामा रुसले आणविक हतियारहरू प्रयोग गर्नसक्ने जोड दिन्छ।

यस्तो आक्रमणले आणविक प्रतिक्रियालाई आवश्यक रूपमा ट्रिगर गर्नेछ कि भनेर यसले निर्दिष्ट गर्दैन। यसले आणविक प्रतिरोधका प्रमुख सिद्धान्तहरूमध्ये ‘आणविक प्रतिरोधको सम्भावित प्रयोगको मापन, समय र स्थानको अनिश्चितता’ उल्लेख गर्दछ।

सैन्य गठबन्धन वा गठबन्धनको सदस्यद्वारा रुसविरुद्धको आक्रमणलाई ‘सम्पूर्ण ब्लकद्वारा आक्रमण’ का रूपमा हेरिने पनि दस्तावेजमा उल्लेख गरिएको छ। 

रासस/एपी