फिबोनाची रिट्रेस्मेन्ट अनुसार नेप्से बुलको टार्गेट कति ?
२०८१ फागुन २३ शुक्रवार
- फिबोनाच्ची अनुक्रम(sequence) को थालनी प्राचीन गणितमा रहेका छन्, जसको शुरुआत भारतीय र अरबी परम्परामा भएको थियो। पछि, १३औं शताब्दीमा लियोनार्दो अफ पिसा (फिबोनाच्ची) ले पश्चिमी युरोपमा यसलाई प्रस्तुत गरे।
Fibonacci Indicator एउटा Technical Analysis उपकरण हो, जसले वित्तीय बजारमा मूल्य परिवर्तन (Price Movements) को सम्भावित समर्थन (Support) र प्रतिरोध (Resistance) स्तरहरू पहिचान गर्न मद्दत गर्छ।
ऐतिहासिक पृष्ठभूमि (Historical Background)
फिबोनाच्ची अनुक्रम(sequence) को थालनी प्राचीन गणितमा रहेका छन्, जसको शुरुआत भारतीय र अरबी परम्परामा भएको थियो। पछि, १३औं शताब्दीमा लियोनार्दो अफ पिसा (फिबोनाच्ची) ले पश्चिमी युरोपमा यसलाई प्रस्तुत गरे। उनको प्रसिद्ध पुस्तक लिबेर अबासी (Liber Abaci) ले यो अनुक्रमलाई प्रचलित बनायो र रोमन अङ्कहरूको स्थानमा अधिक प्रभावकारी हिन्दू-अरबी अङ्क प्रणालीको प्रयोगलाई प्रवर्द्धन गर्यो।
फिबोनाच्चीले गणितीय विश्लेषणका लागि यो अनुक्रम प्रस्तुत गर्दा, यसले गणितको क्षेत्रलाई मात्र नभएर, सांस्कृतिक र बौद्धिक धार पनि परिवर्तन गर्न मद्दत पुर्यायो। यस पुस्तकले पश्चिमी युरोपमा गणितीय विधिहरूमा क्रान्ति ल्यायो र आधुनिक अंक गणनाका प्रणालीहरूलाई नयाँ दिशामा लैजाने एउटा महत्वपूर्ण कदम साबित भयो। यसले बजारको उतारचढाव (Retracement & Extension) को भविष्यवाणी गर्नका लागि प्रयोग गरिन्छ।
अब बुझौं Fibonacci Retracement स्तर कसरी काम गर्छ ?
Retracement स्तर लागू गर्नका लागि, ट्रेडर / लगानिकर्ताले बजारको प्रवृत्ति पहिचान गर्न आवश्यक छ। के बजार सुरक्षित वा अपट्रेंडमा छ, जसमा मुल्यदर (pricelevel) उच्च उच्च (Higherhigh) र उच्च न्यूनतम हुन्छ(Higherlow), या विपरीत डाउनट्रेंडमा छ, जसमा कम उच्च (lowerlow)र कम न्यूनतम(lowerhigh) हुन्छ। यसलाई सजिलो संग बुझ्न प्रवृतिको पहिचान न्यून वा उच्च बिन्दुहरुमा ट्रेन्डलाईन (Trendline) बनाएर पनि गर्न सकिन्छ। जस्ले चार्ट (chart) को स्पष्टता प्रदान गर्दछ।
प्रवृत्ति पहिचान भएपछि, ट्रेडर / लगानिकर्ताले स्विंग हाई (Swinghigh) र स्विंग लो(Swinglow) को सन्दर्भ बिन्दुका रूपमा चयन गर्नुपर्छ। अधिकांश ट्रेडिंग प्लेटफर्महरूमा Fibonacci retracement उपकरणहरू हुन्छन् जसले स्वचालित रूपमा 38.2%, 50%, 61.8% र 78.6% जस्ता प्रमुख स्तरहरू उत्पन्न गर्दछन्। यी स्तरहरू अपट्रेंडमा सम्भावित समर्थन (support) र डाउनट्रेंडमा प्रतिरोधको (resistance) रूपमा कार्य गर्दछन्, जसले ट्रेडर / लगानिकर्ताले मूल्यको प्रतिक्रियाहरू अनुमान गर्न मद्दत पुर्याउँछ। सामान्य retracements, जस्तै 38.2% retracement, मजबूत गति जनाउँछ, जबकि गहिरो retracements, जस्तै 78.6% retracement, बजारमा सम्भावित ट्रेन्ड परिवर्तनको संकेत दिन सक्छ। ट्रेडरहरूले यी स्तरहरूमा मूल्यको फर्कने (retracement) को सम्भावना हेरेर मूल्य पुनः माथि जान्छ वा तल जान्छ भनेर निर्णय लिन्छन्। यो प्रविधि प्रायः ट्रेन्डको झर्न बिन्दुहरूको पहिचान गर्नका लागि प्रयोग गरिन्छ, जसले सस्तो मुल्यमा खरिद वा महँगो मूल्यमा बिक्रीको अवसर लिने रणनीतिको साथ प्रयोग गरिन्छ।
यो प्राविधिक चार्ट (technical chart) मा indicator मा गएर fibonacci खोजी सजिलो संग प्रयोग गर्न सकिन्छ।
Nepse Index विश्लेषण: Fibonacci Retracement 1.5 को अध्ययन र वार्षिक प्रवृत्ति (Trend)
Nepse Index चार्ट अध्ययन गर्दा बजारले प्रत्येक प्रमुख बुल रन (बजार उकालो लाग्ने चक्र) मा Fibonacci 1.5 स्तर नजिकै पुगेर ठूलो करेक्शन भोगेको देखिन्छ। Fibonacci लक्ष्य, समर्थन र प्रतिरोध बिन्दुहरू (Arrows), र विगतका वर्षहरूमा देखिएको बजार प्रवृत्तिको विश्लेषणले आगामी बजार चालबारे संकेत मान्न सकिन्छ। यसैको आधारमा यो आलेख तयार पारीएको छ।
Fibonacci 1.5 लाई (Circle) को अध्ययन:
चार्टमा देखाइएका Fibonacci 1.5 स्तरहरूलाई circle लगाइएको छ। जस्को उदेश्य बुझ्न सहज र स्पष्ट होश भन्ने हो। जहाँ प्रत्यक बुलको बजारका मुख्य उच्चतम विन्दु (Market Peaks) दर्शाउँछन्। प्रत्येक बुल रनपछि बजारले यी स्तरहरू छोएर करेक्शन लिएको प्रष्ट देख्दछौं।
१. २००४-२००८ बुल रन
बजार निरन्तर उकालो लाग्दै Fibonacci 1.5 (१८३२.११) को लक्ष्यसम्म पुग्यो। जब यो स्तर नजिक पुग्यो, त्यसपछि बजारमा तीव्र गिरावट देखियो।

२. २०१३-२०१६ बुल रन
फेरि अर्को बुल रन आयो, जसमा बजारले Fib 1.5 (३१७३.६६) नजिक पुग्यो। यस बिन्दुमा बजारले उच्चतम विन्दु बनाएपछि करेक्शन सुरु भयो।

३. २०२१-२०२३ बुल रन
यो चक्रमा बजारले Fib 1.5 (४९२०.३९) सम्म पुग्न सकेन। यद्यपि, २९९१.९८ मा प्रतिरोध पाएपछि बजारमा सानो करेक्सन आयो। अहिलो यहि चरणमा बजार संघर्षरत छ।

४. २०२५ सम्भावित बुल रन:
यदि विगतका प्रवृत्तिहरू दोहोरिएमा, बजारले ४९२०.३९ को लक्ष्यसम्म पुग्न सक्छ। तर, यो स्तर नजिकै पुगेपछि फेरि करेक्शन हुने सम्भावना रहन्छ।

निष्कर्ष :
• बजार प्रत्येक बुल रनमा Fib 1.5 स्तर वरिपरि पुग्दा करेक्शन भएको छ।
• २०२५-२०२६ मा बजार पुनः ४९२०.३९ सम्म जान सक्ने सम्भावना छ।
• ३१७३.६६ पहिलो प्रमुख प्रतिरोध हो, जुन पार भएमा अर्को लक्ष्य ४९२०.३९ हुन सक्छ।
Arrows को अध्ययन:
Red Arrow – बजारको उच्चतम विन्दु (Market Peak)
चार्टमा देखिएका रातो तीरहरू बुल रनको अन्त्य सूचित गर्छन्।
• २००८: बजार १८३२.११ नजिक पुगेर गिरावट भयो।
• २०१७: बजार ३१७३.६६ नजिक पुगेपछि करेक्शन भयो।
• २०२१: बजारले २९९१.९८ मा प्रतिरोध पाएर तल झर्यो।
Red Arrow को अर्थ: बजारले नयाँ उच्चतम विन्दु बनाएपछि करेक्शन आउने सम्भावना इकित गर्दछ।
Green Arrow – बजारको समर्थन : (Support Levels)
चार्टमा देखाइएका हरियो Arrow बजारको समर्थन क्षेत्र देखाउँछन्, जहाँबाट नयाँ बुल रन सुरु हुने सम्भावना हुन्छ।
• २००५-२००६: बजार Fib 0.18 (494.81) मा समर्थन लिएर बुल रन सुरु।
• २०११-२०१२: बजार Fib 0.18 (1103.4) मा समर्थन लियो।
• २०१९-२०२०: बजार १८४५.० मा समर्थन पाएर पुन: उकालो लाग्यो।
• २०२३-२०२४: बजारले Fib 0.18 (2212.4) मा समर्थन लिएको देखिन्छ।
Green Arrow को अर्थ: बजारले जहाँ समर्थन लिन्छ, त्यहाँबाट नयाँ बुल रन सुरु हुन सक्छ
निष्कर्ष:
• रातो तीर (Red Arrow) प्राय: Fibonacci 1.5 नजिक आउँछ, जसपछि बजार करेक्शन भोग्छ।
• हरियो तीर (Green Arrow) समर्थन क्षेत्र हो, जहाँ बजार पुनः माथि जान सक्छ।
• २०२३-२०२४ मा बजार समर्थन क्षेत्रमै छ, जसले २०२५ को सम्भावित बुल रन संकेत गर्छ।
वर्ष (Year) अनुसार बजारको विश्लेषण:
विगत २० वर्षको बजार इतिहास हेर्दा, ८-९ वर्षको फरकमा प्रमुख बुल रनहरू देखिन्छन्।
• २००४-२००८: बुल रन भयो, बजार १८३२.११ नजिक पुगेर करेक्शन भयो।
• २०१३-२०१७: बजार ३१७३.६६ मा पुगेपछि गिरावट सुरु भयो।
• २०२१-२०२३: बजार २९९१.९८ मा प्रतिरोध पाएर कमजोर भयो।
• २०२५: यदि विगतका ढाँचाहरू दोहोरिन्छन् भने, बजार ४९२०.३९ पुग्न सक्ने सम्भावना छ।
समग्र निष्कर्ष:
• बजारले हरेक ५-६ वर्षमा नयाँ उच्चतम बिन्दु बनाउने प्रवृत्ति देखाएको छ।
• यदि बजारले विगतका बुल रनहरू जस्तै चलायमान भयो भने, २०२५-२०२६ मा नयाँ उच्चतम विन्दु (Fib 1.5 - ४९२०.३९) सम्भावित छ।
Nepse Index चार्टमा देखिएका Fibonacci 1.5 स्तर, Arrow, र वार्षिक प्रवृत्तिहरू अध्ययन गर्दा बजारको चलायमानता बुझ्न मद्दत मिल्छ।
• बजार हरेक बुल रनमा Fibonacci 1.5 नजिक पुग्दा करेक्शन भोगेको छ।
• रातो तीर (Red Arrow) बुल रनको अन्त्य सूचित गर्छ, जसपछि बजार गिरावटमा गएको देखिन्छ।
• हरियो तीर (Green Arrow) समर्थन क्षेत्र देखाउँछ, जहाँ बजार बाउन्स हुने सम्भावना रहन्छ।
• २०२५ मा बजार पुन: ४९२०.३९ पुग्न सक्छ, यदि समर्थन कायम रह्यो भने।
• ३१७३.६६ पहिलो प्रतिरोध हो, जुन पार गरेपछि बजार नयाँ बुल रनतर्फ जान सक्छ।
रणनीति (Investment Strategy):
• २०२३-२०२४ मा बजार समर्थन क्षेत्रमा छ, हरियो (Trendline) को समर्थनमा छ, जुन सम्भावित बुल रनको संकेत दिन्छ।
• ३१७३.६६ माथि बजार टिकेमा, अर्को लक्ष्य ४९२०.३९ हुन सक्छ।
(Disclaimer: यो विश्लेषण केवल प्राविधिक अध्ययनमा आधारित छ, लगानी गर्नु अघि आफ्नो अनुसन्धान गर्नुहोस्। )
सहयोग गर्नुहोस्
निष्पक्ष, खोजमुलक तथा तथ्यमा आधारित पत्रकारिताको लागी हामीलाई सहयोग गर्न सक्नुहुनेछ। तपाइको सानो प्रयासले हाम्रो जवाफदेही पत्रकारितामा ठुलो सहयोग हुनसक्छ।
सहयोग गर्नुहोस्ताजा समाचार
धेरै पढिएको
-
बदलिदो विश्व परिस्थतिमा नेपालले कस्तो परराष्ट्र नीति अवलम्बन गर्नुपर्छ?
-
गुगल सर्च अब 'पर्सनलाइज' हुने, निजी कुराको पनि दिने छ जवाफ
-
यी हुन् विश्वका सबैभन्दा बढी ट्राफिक जाम हुने पाँच शहर
-
चर्चित निर्वाचन क्षेत्र: झापा–५ को चुनावी गणित, ओलीको गढमा बालेनको चुनौती
-
विनम्र भन्दा रुखो प्रश्न सोध्दा एआईले दियो सहि जवाफ !
विशेष
'उर्जा संकटकाल': २८,५०० मेगावाटको लक्ष्य प्राप्ति र नीतिगत अवरोधहरूको निकास
लगानीकर्ताहरूका लागि अर्को ठुलो समस्या सेबोन र आईपीओ निष्कासनमा देखिएको ढिलासुस्ती हो । अहिले करिब ५० वटा जलविद्युत कम्पनीहरूको आईपीओ पाइपलाइनमा छ । महिनामा एउटा कम्पनीलाई मात्र अनुमति दिने हो भने पनि यी सबैलाई ५० महिना लाग्छ ।